Op het eerste gezicht oogt het lopende jaar 2026 vriendelijk voor beleggers. Wereldwijd staan aandelenmarkten licht in de plus. Maar wie onder de oppervlakte kijkt, ziet een opvallende spreiding. De uitbreidende functionaliteiten van AI hebben de markt in een stroomversnelling gebracht waarin beleggers steeds nadrukkelijker onderscheid trachten te maken tussen winnaars en verliezers.

Bij iedere productaankondiging van spelers zoals Anthropic en Open AI (ChatGPT) lijkt de nervositeit onder beleggers toe te nemen. Dat is niet onlogisch. AI-bedrijven moeten hun verdienmodel uitrollen en doen dat met toenemende snelheid in steeds meer segmenten. Anthropic heeft inmiddels circa 300.000 betalende zakelijke klanten.

Het slagveld van de ‘AI-verliezers’

Aanvankelijk waren het callcenters die onder vuur kwamen te liggen. Inmiddels is het speelveld veel breder. Software- en businessservicesbedrijven werden hard geraakt. De afgelopen weken voegden zich daar verzekeraars, vermogensbeheerders, transportbedrijven, media- en reisorganisaties bij. De gemene deler: het zijn veelal servicegedreven businessmodellen, waar informatieverwerking en klantinteractie centraal staan.

Het gevolg is een bijna paniekachtige rotatie. Het voelt alsof de markt zich verplaatst van ‘digitale’ naar ‘fysieke’ aandelen. Bedrijven proberen beleggers gerust te stellen: zij zouden niet geraakt worden door AI, maar er juist van profiteren. De koersreactie vertelt een ander verhaal. Dalingen van 30% tot 50% in enkele maanden zijn geen uitzondering.

Het rendementsverschil tussen Europese AI-ondersteuners en -verliezers bedraagt over de afgelopen twaalf maanden circa 95%, en zelfs dit jaar loopt het verschil al op tot ruim 30%. We bevinden ons in een omgeving van sell first, ask questions later.

Opvallend is dat analisten hun winstverwachtingen voor veel van deze mogelijke ‘AI-verliezers’ nog nauwelijks hebben verlaagd. In veel gevallen ligt de daadwerkelijke AI-disruptie immers jaren in de toekomst. Wat wél gebeurt, is dat beleggers een hogere risicopremie eisen op de terminale waarde. Hoe groter de onzekerheid over het verdienmodel, hoe hoger die risicopremie uitvalt. Dat vertaalt zich direct in lagere multiples.

De andere kant van de medaille

Tegenover het kamp van de verliezers staat een duidelijke groep winnaars. Allereerst de bedrijven die AI mogelijk maken: chipontwerpers, halfgeleiderproducenten, ondernemingen met blootstelling aan datacenters en energiebedrijven die de benodigde elektriciteit leveren — van netbeheerders tot producenten van gasturbines.

Daarnaast zien we sterke performance bij ondernemingen met moeilijk te repliceren fysieke activa: vastgoed, metalen, cruciale infrastructuur, gereguleerde assets met vergunningen en beschermde franchises. Ook unieke luxeproducten en schaarse eigendommen profiteren van hun tastbare karakter in een wereld waarin digitale diensten steeds makkelijker vervangbaar worden.

In deze segmenten wordt de outperformance ondersteund door sterk positief winstmomentum. AI-winnaars laten een duidelijke versnelling in EPS-groei zien, wat de hogere waarderingen legitimeert — althans voorlopig.

Banken bevinden zich ergens in het midden. Zij lopen mogelijk risico aan de inkomstenkant, maar kunnen tegelijkertijd potentieel profiteren van AI aan de kostenkant. Efficiëntieverbeteringen via automatisering kunnen hier waarde toevoegen.

Waar liggen de kansen?

De vraag is wat nodig is om het huidige narratief te keren. AI zal niet verdwijnen. Integendeel: de vooruitgang versnelt. Nieuwe generaties Amerikaanse Large Language Models worden getraind met een veelvoud aan rekenkracht ten opzichte van eerdere modellen. Nieuwe releases staan voor de deur.

Toch lijkt de markt in sommige gevallen de korte termijn te overschatten en de lange termijn te onderschatten. Veel toepassingen moeten hun waarde nog bewijzen binnen complexe, gereguleerde bedrijfsomgevingen. Implementatie kost tijd. Integratie vergt investeringen. Niet elke technologische vooruitgang vertaalt zich automatisch in structurele winstdruk.

Ondertussen worden in bepaalde sectoren complete divisies impliciet naar nul gewaardeerd. Dat suggereert een scenario van vrijwel totale erosie van het verdienmodel — een uitkomst die in veel gevallen fundamenteel onwaarschijnlijk is. Hier ontstaat ruimte voor normalisatie zodra het stof neerdaalt.

Voor actieve beleggers ligt daar de kern van de opportuniteit. Niet in het blind najagen van AI-hypes, maar in het zorgvuldig analyseren van de fundamentele impact:

• Hoe groot is het reële omzetrisico?
• Wat is de timing van mogelijke disruptie en wat is de interne innovatiekracht?
• Welke kostenvoordelen kunnen bedrijven zelf realiseren?
• Hoe verandert de structurele vrije kasstroom?

In een markt waarin emotie en narratief de koers beïnvloeden, kan gedisciplineerde fundamentele analyse het verschil maken. De huidige dispersie is groot — en precies dat creëert mogelijkheden. AI verdeelt de markt in winnaars en verliezers. Maar tussen die twee kampen bevindt zich een brede grijze zone. Voor wie bereid is dieper te kijken dan de headlines, ligt daar mogelijk het meest aantrekkelijke rendementspotentieel.

Voor meer informatie, ga naar de OBAM website.

De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.