Nu de rente weer op een hoger niveau ligt, bieden obligaties opnieuw aantrekkelijke rendementen, stelt Richard Abma, CIO van OHV Vermogensbeheer en portefeuillemanager van het Fresh Fixed Income Fund. Hij verwacht een hernieuwde belangstelling onder beleggers voor de obligatiemarkt, met name voor actief beheer. “De mooiste kansen liggen buiten de grote obligatie-indices, die door passieve beleggers worden gevolgd. Bijvoorbeeld in kleinere leningen die buiten de index en buiten de radar van grote institutionele beleggers vallen.”

ETF’s winnen ook op de obligatiemarkt snel terrein. Abma maakt zich als actieve obligatiebelegger weinig zorgen over die concurrentie. Waar een ETF de index moet volgen, kan een actieve beheerder kansen benutten die buiten de benchmark liggen. Dat begint volgens hem al bij de opbouw van een obligatie-index. “In een obligatie-index beleg je automatisch in de namen met de hoogste schuldenlast. Hoe meer schuld een onderneming of overheid uitgeeft, hoe groter het gewicht in de index.”

De opkomst van actieve obligatie-ETF’s verandert daar volgens Abma weinig aan. Hoewel ze meer vrijheid hebben dan passieve ETF’s, blijven ook zij dicht bij hun oorspronkelijke index. “De active share van een actieve obligatie-ETF wijkt nooit erg veel af van de index. Vaak is dat maximaal 10 procent. Want anders is het geen ETF meer.” 

Volgens Abma ontstaan juist daardoor inefficiënties in de markt. Kleinere obligatie-emissies halen de index vaak niet, waardoor ETF’s ze ook links laten liggen. Dat biedt volgens hem kansen voor actieve beheerders. “Wij kiezen bijvoorbeeld veel obligaties die qua omvang net onder de minimale opnamegrens van € 500 miljoen zitten, dus bijvoorbeeld € 400 miljoen. Die zitten dus niet in passieve strategieën.”

Exportleningen met garantie 

Een ander voorbeeld van kansen die actieve beheerders volgens Abma kunnen benutten, zijn exportleningen. Anders dan beursgenoteerde bedrijfsobligaties worden deze leningen rechtstreeks geplaatst bij een beperkte groep professionele beleggers. Daardoor maken zij geen deel uit van de grote obligatie-indices en blijven ze ook buiten het bereik van ETF’s en andere indexvolgende beleggers. Juist in zulke nichemarkten ziet OHV veel potentieel voor extra rendement. 

De leningen worden gegarandeerd door exportkredietverzekeraars zoals Atradius of Credendo, die vervolgens weer een garantie van bijvoorbeeld de overheid of een herverzekeraar krijgen. “Dat zijn heel specifieke leningen die je niet terugvindt in een ETF of obligatie-index. Daar ontvangen we momenteel ongeveer 5,5 tot 6% rente op, terwijl het kredietrisico beperkt is door de staats- of verzekeraarsgarantie.”

Het Fresh Fixed Income Fund belegt zo’n 17% in exportfinanciering en verder grotendeels in investment grade obligaties in kleinere uitgiftes. Het fonds biedt toegang tot dezelfde beleggingsaanpak waarmee OHV wereldwijd ongeveer € 4 miljard euro aan obligaties beheert voor institutionele en private beleggers. Voor kleinere particuliere beleggers vormt het fonds daarmee een toegangspoort tot de expertise en beleggingsmogelijkheden van een institutionele obligatiebeheerder, legt Abma uit. 

Afwijken van de massa

De vrijheid als actieve belegger stelde OHV enkele jaren geleden ook in staat te profiteren van de onrust op de Scandinavische vastgoedmarkt. Door de sterk opgelopen rente en de zorgen over de hoge schulden van vastgoedbedrijven kwamen veel Zweedse vastgoedconcerns onder druk te staan. Toen ook Heimstaden in de uitverkoop ging, zag OHV juist een koopkans en nam een positie in een van de obligaties van het concern.

“De markt keek vooral naar de naam Heimstaden. Wij hebben vooral het onderpand bekeken. Een van die obligaties werd gedekt door Nederlands woningvastgoed en had een prima loan-to-value op de woningen van minder dan vijftig procent. Die obligatie ging mee in de uitverkoop, terwijl de onderliggende kwaliteit uitstekend was. Dan moet je durven afwijken van de massa”, vertelt Abma enthousiast.

Obligaties weer in beeld

Het Fresh Fixed Income Fund viert dit jaar zijn 10-jarig bestaan. Sinds de start realiseerde het fonds een totaalrendement van ruim 26% na kosten, goed voor een geannualiseerd rendement van 2,35% per jaar, tegenover 0,50% voor de benchmark. De benchmark bestaat uit 75% iShares Euro Aggregate Bond ETF en 25% iShares Euro High Yield Corporate Bond ETF. Morningstar kent het fonds over drie, vijf én tien jaar de maximale vijfsterrenrating toe. Daarnaast werd het de afgelopen jaren bekroond met meerdere LSEG Lipper Awards.

De belangstelling van beleggers neemt dit jaar explosief toe. Sinds begin dit jaar groeide het beheerd vermogen van het fonds van € 96 miljoen naar € 123 miljoen, een stijging van ruim 35%. 

Jarenlang verdwenen obligaties door de extreem lage rente steeds verder naar de achtergrond. Veel particuliere beleggers kozen voor aandelen of hielden hun geld op een spaarrekening. Nu obligaties weer een aantrekkelijk rendement bieden, verwacht Abma dat veel beleggers hun obligatieweging opnieuw zullen vergroten. “Nu kan je met veel minder risico dan in aandelen, 4,5 tot 5% maken. Dat is echt interessant voor veel particulieren, zeker als je dat vergelijkt met de spaarrente.” 

Actief meebewegen met de markt 

Actief obligatiebeheer draait volgens Abma echter om meer dan alleen de selectie van individuele leningen. Ook de portefeuille zelf moet meebewegen met veranderende marktomstandigheden. OHV Vermogensbeheer speelde tijdens de uitzonderlijke renteomgeving van de afgelopen tien jaar actief op die veranderingen in. 

Abma: “In de jaren van extreem lage rentes hadden langlopende obligaties hun beschermende functie grotendeels verloren. Daarom hebben wij de duratie toen tijdig teruggebracht naar een half jaar. Nu obligaties weer aantrekkelijke rendementen bieden, hebben we die in de afgelopen jaren geleidelijk verhoogd naar 4,5 jaar.”

Een groot voordeel van actieve beheerders is dat ze slim op renteontwikkelingen kunnen inspelen door de duratie, de gewogen gemiddelde looptijd van de leningen van hun obligatieportefeuille, aan te passen. Zo kunnen zij de rentegevoeligheid van de portefeuille actief sturen en inspelen op veranderende marktomstandigheden. 

Volgens Abma hebben obligaties hun traditionele rol als stabiliserende factor in een beleggingsportefeuille weer teruggekregen. “Als de aandelenmarkten onder druk komen te staan, dan zullen beleggers weer naar obligaties vluchten. Als het economisch slechter gaat en beleggers uit aandelen stappen, zul je een enorme performance zien in obligaties.”